Update - Coronavirus: welke zijn de te nemen maatregelen voor een werkgever, welke ondersteuning biedt de overheid?

Preventieve maatregelen – sluiting of niet?

 
Handelszake en winkels zijn gesloten, behoudens uitzonderingen (voedingswinkels, apotheken, …).
Ondernemingen zijn verplicht telethuiswerk te voorzien bij alle “niet-essentiële bedrijven”. Voor functies waar telethuiswerk niet mogelijk is, moet “social distancing” worden gegarandeerd: een afstand van 1,5 meter tussen elke persoon. Dit is ook van toepassing voor vervoer, georganiseerd door de werkgever. Kunnen ondernemingen dit alles niet realiseren, dan moeten zijn sluiten.
Dit is niet van toepassing op bedrijven van de cruciale sectoren en essentiële diensten, zoals opgenomen in bijlage.
Wanneer ondernemingen blijven functioneren, moeten/kunnen zij ook nog andere maatregelen nemen.
Deze maatregelen kunnen gaan van hygiënische initiatieven door bv. werknemers te verplichten regelmatig hun handen te wassen, afstand te bewaren en alcoholgel te voorzien. Ook kunnen bepaalde voorwerpen die veel worden aangeraakt (deurklinken, telefoon, toetsenborden ….) regelmatig ontsmet worden.
Men kan proberen om niet-noodzakelijke vergaderingen en verplaatsingen uit te stellen.
Bij ondernemingen met een verhoogd risico op besmetting door de aard van het werk (bv. poetsdiensten, werknemers die met veel personen in aanraking komen, bejaarden- en ziekenhuizen…) zal u als werkgever verplicht worden uw risicoanalyse en preventieplannen aan te passen aan de gewijzigde omstandigheden. De Externe dienst voor Preventie en Bescherming kan hierbij ondersteuning bieden.
Indien er een Comité voor Preventie en Bescherming op het werk is, dient voorafgaand advies te worden ingewonnen van dit comité. Indien er geen comité is, dient de vakbondsafvaardiging daarvoor worden geconsulteerd.
 

Kan men een werknemer verplichten om thuis te blijven?

 
De werkgever heeft de plicht om als een “goed huisvader” te zorgen dat de arbeid wordt verricht in behoorlijke omstandigheden m.b.t. veiligheid en gezondheid. Ook voorziet de Welzijnswet in de verplichting om de nodige maatregelen te treffen voor de bescherming van de gezondheid en arbeidshygiëne. Dit zijn de rechtsbasissen waarop werkgevers geen werknemers mogen tewerkstellen in een werksituatie waarin een ernstig en onmiddellijk gevaar bestaat.
Dit is de rechtsgrond waardoor men, zo vermoed wordt dat een werknemer besmet zou zijn, onmiddellijk maatregelen kan nemen. Indien de werknemer onderworpen is aan de arbeidsgeneeskunde, kan u hem naar de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer sturen. Werknemers die niet onderworpen zijn aan de arbeidsgeneeskunde, kunnen vrijwillig gaan.
Indien een werknemer zelf meldt waarschijnlijk besmet te zijn, kan u hem om deze redenen verbieden om naar het werk te komen. Indien een werknemer weigert, toch komt werken en de symptomen van het Coronavirus vertoont, heeft u op basis van bovenvermelde gronden het recht, zelfs de plicht om deze werknemer naar huis te sturen.
Bovendien voorziet de Welzijnswet en diens uitvoeringbesluiten mogelijkheden en zelfs verplichtingen de nodige maatregelen te nemen om te vermijden dat personen worden toegelaten tot werkplaatsen die getroffen zijn door ernstige besmettelijke aandoeningen of een gevaar kunnen betekenen voor de veiligheid van andere werknemers. Indien een werknemer toch niet thuis zou willen blijven, kan u ook op deze grond, al of niet middels de preventieadviseur, de werknemer verplichten om ziekteverlof op te nemen.
 

Financiële toestand zieke werknemer

 
De betrokken werknemer die blijkbaar is aangetast, is niet bekwaam om te werken door toedoen van ziekte. De uitvoering van de arbeidsovereenkomst wordt geschorst omwille van ziekte en men heeft dan recht op het normale gewaarborgd loon.
 

Kan men werknemers eenzijdig op vakantie sturen?

 
Vakantie dient te worden genomen in onderling overleg. U kan uw werknemers aldus niet verplichten om vakantie op te nemen.
 

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht of economische werkloosheid

 
Wanneer uw bedrijf het slachtoffer is van externe oorzaken, waardoor de productie niet langer kan gegarandeerd worden (uitblijven van leveringen, te weinig productiemiddelen, te weinig bestellingen) kan men beroep doen op economische werkloosheid.
Deze maatregel geldt voor arbeiders. Voor bedienden moet de onderneming dan wel erkend worden als een onderneming in moeilijkheden. Hiermee wordt onder meer beschouwd: een substantiële vermindering van 10 % van de productie, bestellingen of omzet of deze ondernemingen die door de Ministerie van Werk worden erkend als onderneming in moeilijkheden op basis van onvoorziene omstandigheden.
Men moet wel de procedure van erkenning als onderneming in moeilijkheden opstarten. Er wordt echter zeer flexibel gewerkt: men kan in tussentijd de betrokken bediende tijdelijk werkloos stellen omwille van overmacht.
Een onderneming die niet kan functioneren omwille van opgelegde maatregelen ingevolge van het Coronavirus, kan werkloosheid omwille van overmacht inroepen.
Meer informatie kan u terugvinden op de website van de RVA (www.rva.be/nl/documentatie/infoblad/e24).
Dit alles zal voorlopig aanvaard worden tot en met 30 juni 2020.
Ondertussen zijn andere, eenvoudigere maatregelen aangekondigd: de tijdelijke werkloosheid door Corona.
Zowel bij economische werkloosheid als bij werkloosheid wegens overmacht wordt de werkloosheidsuitkering verhoogd tot 70 % (normaal 65 %) van het loon. Dit loon wordt evenwel begrensd tot 2.754,76 € per maand. Ook deze regel geldt nog tot 30 juni 2020.
Een werknemer die niet van het buitenland kan terugkeren zou hiervan ook kunnen genieten. Zijn arbeidsovereenkomst wordt dan geschorst wegens overmacht en er is geen gewaarborgd loon verschuldigd.
 

Vrijstelling of vermindering sociale bijdragen als zelfstandige

 
Er bestaat een mogelijkheid om voorlopige bijdragen voor de eerste twee kwartalen van 2020 uit te stellen of de sociale bijdragen voor het volledige jaar 2020 te verminderen. Dit is enkel mogelijk wanneer het inkomen zou dalen tot onder de wettelijk vastgestelde grenzen.
 

Maatregelen FOD Financiën en RSZ

 
Men kan een aanvraag indienen bij de FOD Financiën (tot 30 juni 2020) m.b.t. een afbetalingsplan, kwijtschelding van boeten en nalatigheidsintresten bedrijfsvoorheffing, BTW, personenbelasting, vennootschapsbelasting.
Men kan tevens een uitstel van betaling aanvragen voor betaling van de RSZ-bijdragen m.b.t. het eerste en tweede kwartaal 2020. Die aanvraag moet ingediend worden via een online-formulier op de website van de RSZ. Daarbij moet wel toegelicht worden in hoeverre de onderneming de impact voelt van het Coronavirus.
Er is een uitstel mogelijk van de betaling van bedrijfsvoorheffing met twee maanden, zonder boetes of intresten te moeten betalen. Dit geldt voor alle sectoren. Dit betekent dat de maandaangifte voor februari 2020 betaald moet worden uiterlijk op 13 mei 2020, maart 2020 tegen 15 juni 2020 en 1e kwartaalaangifte tegen 15 juni 2020.
 

Vervangingsinkomen zelfstandige

 
Het toekennen van een vervangingsinkomen bij tijdelijke opzetting van een zelfstandige beroepsactiviteit omwille van het Coronavirus wordt soepeler. Indien er een gedwongen onderbreking is van minstens 7 kalenderdagen (normaal is dit pas mogelijk na een maand) kan een aanvraag voor een vervangingsinkomen ingediend worden bij uw sociale verzekeringskas. Dit is een bedrag van 1.266,37 € per maand (met gezinslast: 1.582,46 € per maand).
 

Hinderpremie

 
Voor Vlaanderen is een hinderpremie voorzien voor ondernemers die getroffen zijn door een volledige sluiting door het Coronavirus (o.a. horeca, winkels…). Zij kunnen een éénmalige premie genieten van 4.000 €. Als men na 21 dagen de zaak nog moet gesloten houden, ontvangt men een vergoeding van 160 € per dag.
Voor die ondernemingen die tijdens de weekends moeten sluiten, is er een éénmalige premie van 2.000 €. Indien na 21 dagen deze regeling nog steeds voortduurt, is er ook een betaling van 160 € per dag.
Formulieren zijn nog niet beschikbaar.
 
Bijkomende informatie kan bekomen worden bij Erik Maes: Erik.Maes@cgkadvocaten.be
 

 

Bijlage: lijst van de essentiële ondernemingen zoals gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad

 
Bijlage bij het ministerieel besluit van 18 maart 2020 Annexe à l'arrêté ministériel du 18 mars 2020
Handelszaken, private en publieke bedrijven en diensten die noodzakelijk zijn voor de bescherming van de vitale belangen van de Natie en de behoeften van de bevolking Commerces, entreprises et services privés et publics qui sont nécessaires à la protection des besoins vitaux de la Nation et des besoins de la population
   
De handelszaken, private en publieke bedrijven en diensten die noodzakelijk zijn voor de bescherming van de vitale belangen van de Natie en de behoeften van de bevolking, zijn de volgende: Les commerces, entreprises et services privés et publics qui sont nécessaires à la protection des besoins vitaux de la Nation et des besoins de la population, sont les suivants :
- De wetgevende en uitvoerende machten, met al hun diensten; - Les pouvoirs législatifs et exécutifs, avec l'ensemble de leurs services ;
- De medische zorginstellingen, met inbegrip van de diensten voor preventieve gezondheidszorg; - Les institutions de soins médicaux en ce compris les services de prévention de santé;
- De instellingen voor zorg, opvang en bijstand voor oudere personen, voor minderjarigen, voor mindervalide personen en voor kwetsbare personen; - Les institutions de soins, d'accueil et d'assistance aux personnes âgées, aux mineurs, aux personnes moins valides et aux personnes vulnérables ;
- De asiel en migratiediensten met inbegrip van asielopvang en detentie in het kader van gedwongen terugkeer; - Les services d'asile et migration, en ce compris l'accueil et la détention dans le cadre de retour forcé ;
- De integratie en inburgeringsdiensten; - Les services d'intégration et d'insertion ;
- De telecominfrastructuur en -diensten en digitale infrastructuur; - Les infrastructures et services de télécommunication et l'infrastructure numérique ;
- De media, de journalisten en de diensten van de communicatie; - Les médias, les journalistes et les services de communication ;
- De diensten voor de afvalophaling en -verwerking; - Les services de collecte et de traitement des déchets ;
- De hulpverleningszones - Les zones de secours
- De diensten van private en bijzondere veiligheid; - Les services de sécurité privée et particulière ;
- De politiediensten; - Les services de police ;
- De diensten van de medische hulpverlening en de dringende medische hulpverlening; - Les services d'aide médicale, et d'aide médicale urgente ;
- Defensie; - La Défense ;
- De Civiele Bescherming; - La Protection Civile ;
- De inlichtingendiensten- en veiligheidsdiensten, met inbegrip van het OCAD; - Les services de renseignement et de sécurité, en ce compris l'OCAM ;
- De justitiediensten en de beroepen die daaraan verbonden zijn: justitiehuizen, magistratuur en penitentiaire instellingen, jeugdinstellingen, elektronisch toezicht, gerechtsdeskundigen, gerechtsdeurwaarders, gerechtspersoneel, vertalers-tolken, advocaten. - Les institutions de la Justice et les professions y liées : les maisons de justice, la magistrature et les institutions pénitentiaires, les institutions de protection de la jeunesse, surveillance électronique, experts judiciaires, les huissiers, le personnel judiciaires, traducteurs-interprètes, avocats ;
- De Raad van State en de administratieve rechtscolleges; - Le Conseil d'Etat et les juridictions administratives ;
- De internationale instellingen en diplomatieke posten; - Les institutions internationales et postes diplomatiques ;
- De noodplannings- en crisisbeheerdiensten; - Les services de planification d'urgence et de gestion de crise ;
- De Algemene Administratie van douane en accijnzen; - L'Administration générale des douanes et accises ;
- De crèches en scholen, met het oog op het organiseren van opvang; - Les crèches et les écoles, en vue de l'organisation de l'accueil ;
- De universiteiten en hogescholen ; - Les universités et les hautes écoles ;
- De taxidiensten, de diensten van het openbaar vervoer, de luchthavens en essentiële diensten ter ondersteuning van luchtvervoer, luchtverkeersleiding en planning, spoorvervoer, personenvervoer en logistiek. - Les services de taxi, les services de transports en commun, les aéroports et les services essentiels en appui du transport aérien, le contrôle et la planification aériens, le transport ferroviaire, le transport de personnes et logistique.
- De leveranciers en transporteurs van brandstoffen, en de leveranciers van brandhout; - Les fournisseurs et transporteurs de carburant, et combustibles et les fournisseurs de bois de chauffage ;
- De handelszaken en bedrijven die tussenkomen in het kader van de voedselketen, de voedingsnijverheid, land- en tuinbouw, productie van meststoffen en visserij; - Les commerces et les entreprises intervenant dans le cadre de la chaîne alimentaire, l'industrie alimentaire, l'agriculture et l'horticulture et la production d'engrais et la pêche ;
- De productieketens die niet kunnen worden stilgelegd omwille van technische redenen - Les chaînes de production qui ne peuvent être arrêtées pour des raisons techniques
- De verpakkingsindustrie verbonden aan de toegelaten activiteiten; - L'industrie de l'emballage lié aux activités autorisées ;
- De apotheken en farmaceutische industrie; - Les pharmacies et l'industrie pharmaceutique ;
- De hotels; - Les hôtels ;
- De dringende pech- en herstellingsdiensten voor voertuigen; - Les services de dépannage et de réparation urgents pour véhicules ;
- De diensten die essentieel zijn voor dringende herstellingen die een veiligheids- of hygiënerisico inhouden; - Les services essentiels liés aux réparations urgentes impliquant des risques de sécurité ou d'hygiène ;
- De postdiensten; - Les services postaux ;
- De begrafenisondernemingen en crematoria; - Les entreprises de pompes funèbres et les crématoriums ;
- De overheidsdiensten en -infrastructuur die een rol hebben in de essentiële dienstverlening van de toegelaten categorieën; - Les services publics et l'infrastructure publique qui jouent un rôle dans les services essentiels des catégories autorisés ;
- De waterhuishouding; - La gestion des eaux ;
- De inspectie- en controlediensten; - Les services d'inspection et de contrôle ;
- De sociale secretariaten; - Les secrétariats sociaux ;
- De noodcentrales en ASTRID; - Les centrales de secours et ASTRID
- De meteo- en weerdiensten; - Les services météorologiques ;
- De uitbetalingsinstellingen van sociale prestaties; - Les organismes de paiement des prestations sociales ;
- De energiesector (gas, elektriciteit en olie): productie, transmissie, distributie, markt; - Le secteur d'énergie (gaz, électricité et pétrole): production, transmission, distribution et marché ;
- De watersector: drinkwater, zuivering, winning, distributie; - Le secteur des eaux : eau potable, purification, extraction et distribution ;
- De chemische industrie; - L'industrie chimique ;
- De productie van medische instrumenten; - La production d'instruments médicaux ;
- De financiële sector: banken, elektronisch betalingsverkeer en alle diensten die hiervoor nuttig zijn, handel in effecten, financiële markinfrastructuur, buitenlandse handel, diensten die instaan voor de bevoorrading van cash geld, geldtransporten, geldverwerkers en de financiële berichtgeving tussen banken; - Le secteur financier: les banques, les paiements électroniques et tous les services utiles dans ce cadre, le transfert d'effets, l'infrastructure du marché financier, le commerce extérieur, les services d'approvisionnement en argent liquide, les transports de fonds, les gestionnaires de fonds et le transfert financier entre organismes financiers ;
- De grondstations van ruimtevaartsystemen; - Les stations au sol des systèmes spatiaux ;
- De productie van radio-isotopen; - La production d'isotopes radioactifs ;
- Het wetenschappelijk onderzoek van vitaal belang; - La recherche scientifique d'intérêt vital ;
- Het internationaal transport; - Le transport international ;
- De havens; - Les ports ;
- De nucleaire en radiologische sector. - Le secteur nucléaire et radiologique.
 
 
 
 
Voor de private sector, wordt bovenstaande lijst vertaald naar de paritaire comités. Beperkingen
102.9 Subcomité van de groeven van kalksteen en kalkovens
104 Paritair comité voor de ijzernijverheid
105 Paritair comité voor non-ferro metalen
110 Paritair comité voor textielverzorging
112 Paritair comité voor het garage bedrijf
Volcontinu bedrijven
Commission paritaire 102.02 Volcontinu bedrijven
Commission paritaire 110 concernant les entreprises de nettoyage et d'hygiène Beperkt tot takeldiensten en hersteldiensten
116 Paritair comité voor de scheikundige nijverheid
117 Paritair comité voor de petroleum nijverheid en -handel
118 Paritair comité voor de voedingsnijverheid
119 Paritair comité voor de handel in voedingswaren
127 Paritair comité voor de handel in brandstoffen
 
130 Paritair comité voor het drukkerij-, grafische kunst- en dagbladbedrijf
132 Paritair comité voor ondernemingen van technische land- en tuinbouwwerken
139 Paritair comité voor de binnenscheepvaart
Beperkt tot drukken van dag en weekbladen
140 Paritair comité voor het vervoer en de logistiek Subcomités: 140.01,140.03, 140.04 Beperkt tot personenvervoer, wegvervoer en logistiek
143 Paritair comité voor de zeevisserij
144 Paritair comité voor de landbouw
145 Paritair comité voor het tuinbouwbedrijf
149.01 Paritair subcomité voor de elektriciens: installatie en distributie
152 Paritair comité voor de gesubsidieerde inrichtingen van het vrij onderwijs
 
200 Aanvullend Paritair comité voor de bedienden Beperkt tot de bedienden van ondernemingen die behoren tot de paritaire comités van arbeiders die voorkomen op de lijst en die zelf geen eigen bedienden pc hebben
201 Paritair comité voor de zelfstandige kleinhandel Beperkt tot voeding en dierenvoeding
202 Paritair comité voor de bedienden uit de kleinhandel in voedingswaren
202.01 Paritair subcomité voor de middelgrote levensmiddelenbedrijven
 
207 Paritair comité voor de bedienden uit de scheikundige nijverheid
210 Paritair comité voor de bedienden van de ijzernijverheid
211 Paritair comité voor de bedienden uit de petroleumnijverheid en -handel
220 Paritair comité voor de bedienden uit de voedingsnijverheid
225 Paritair comité voor de bedienden van de inrichtingen van het gesubsidieerd vrij onderwijs 226 Paritair comité voor de bedienden uit de internationale handel, het vervoer en de logistiek
301 Paritair comité voor het havenbedrijf
 
302 Paritair comité voor het hotelbedrijf Beperkt tot de hotels
304 Paritair comité voor de vermakelijkheidsbedrijven Beperkt tot radio en televisie
309 Paritair comité voor de beursvennootschappen  
310 Paritair comité voor de banken Beperkt tot essentiële bankverrichtingen
311 Paritair comité voor de grote kleinhandelszaken Beperkt tot dierenvoeding
312 Paritair comité voor de warenhuizen
313 Paritair comité voor de apotheken en tarificatiediensten
315 Paritair comité voor de handelsluchtvaart (en subcomités)
317 Paritair comité voor de bewakings- en/of toezichtsdiensten
318 Paritair comité voor de diensten voor gezins- en bejaardenhulp (en subcomités)
319 Paritair comité voor de opvoedings- en huisvestingsinrichtingen (en subcomités)
320 Paritair comité voor de begrafenisondernemingen
321 Paritair comité voor de groothandelaars-verdelers in geneesmiddelen
326 Paritair comité voor het gas- en elektriciteitsbedrijf
328 Paritair comité voor het stads- en streekvervoer
330 Paritair comité voor de gezondheidsinrichtingen en -diensten
331 Paritair comité voor de Vlaamse welzijns- en gezondheidssector
332 Paritair comité voor de Franstalige en Duitstalige welzijns- en gezondheidssector
 
335 Paritair comité voor de dienstverlening aan en de ondersteuning van het bedrijfsleven en de zelfstandigen Beperkt tot de sociale secretariaten
336 Paritair comité voor de vrije beroepen
339 Paritair comité voor de erkende maatschappijen voor sociale huisvesting (en subcomités) 340 Paritair comité voor de orthopedische technologieën
 



 





Bijkomende informatie kan bekomen worden bij Erik Maes: Erik.Maes@cgkadvocaten.be

bdbbae7b-9fb2-450d-b72b-44f36c5f8afb
7c1df3b8-4898-4052-8849-36e01139b2b1
91e32f8f-2e00-4e99-b93d-d2efead45324
CGK Advocaten • Paleisstraat 24 • 2018 Antwerpen
Tel: 03/286.76.60 • Fax: 03/286.76.61 • email Info@cgkadvocaten.be
GORIS, KIPS en MAES BVBA - BE0461.168.781  -   LEPERE ADVOCATEN BVBA - BE0875.340.173